Etiket Arşivi: ‘satrançta ilerlemek’

Satrançta Kendinizi Nasıl Geliştirirsiniz

Dünyanın her yerinde, milyonlarca insan düzenli olarak satranç oynar. Peki oynamanın ötesinde, satrançta kendinizi nasıl geliştirirsiniz?

Satrançta kendinizi geliştirmek için yapmanız gerekenleri sıraladık:

1. Sizin için “iyi satranç oynamanın” ne anlama geldiğini tanımlayın.

2. Taktik bulmacalarıyla bolca alıştırma yapın.

3. Biten oyunlarınızı her zaman bilgisayar analiziyle gözden geçirin.

4. Bir çalışma planı oluşturun.

5. Sabırlı olun.

Eğer zamanınızı satrançla değerlendirmeye hazırsanız, detayları öğrenmek için okumaya devam edin.

1. Sizin için “iyi satranç oynamanın” ne anlama geldiğini tanımlayın. 
Bazıları için “iyi” satranç oynamak, ortalama bir satranç oyuncusunu mağlup edebilmektir. Eğer sizin tanımınız da bu şekildeyse, 1200-1400 arası bir sıralama puanı yeterlidir. Bu seviyede, satrancın nasıl oynandığını bilen ve satrancı hedefsizce oynayan pek çok kişiyi yenebilirsiniz. Başka oyuncularsa, “iyi” satranç oynamanın, en az birkaç sene boyunca satranç oynamış oyuncuları yenebilmek olarak tanımlarlar. Bu da 1600 ve üzeri bir sıralama puanına ulaşmanız anlamına gelir.

Diğer oyuncular için “iyi” oynamak, “asla maç kaybetmemek” veya “rakibi olduğum her oyuncuyu yenebilmek” anlamına gelebilir. Ama gerçek şu ki… bu imkansız! Çünkü Magnus Carlsen değilseniz, oynadığınız maçların pek çoğunu kazanacak AMA pek çoğunu da kaybedeceksiniz. Kendinize, uygun bir hedef koyun ve hedefinize yönelik çalışmaya başlayın!

2. Taktik bulmacalarıyla bolca alıştırma yapın

Satrançta kendinizi geliştirmek için yapabileceğiniz şeylerin başında tahtadaki görüşünüzü güçlendirmek gelir. Neler olduğunu görür ve rakibinizin hatalarını tespit edebilirseniz, kazanma şansınız çok daha yüksek olacaktır. Taktik eğitimlerimizle, taktikler üzerine yeteneklerinizi geliştirebilirsiniz.

3. Biten oyunlarınızı her zaman bilgisayar analiziyle gözden geçirin. 

Eğer oyunlarınızı gözden geçirmeden satranç oynamaya devam ederseniz, ilerlemeniz çok güç olacaktır. Satrançta ustalık elde etmek için kendi oyunlarınızı eğitim aracı olarak kullanmanız, oyunlarınızda yaptığınız hataları ve doğruları görmeniz gerekmektedir. Chess.com’un otomatik bilgisayar analizi aygıtı, biten oyunlarınızda nasıl oynadığınıza dair detaylı bilgi ve görüş sağlayacaktır.

Bu aygıttan faydalanmak için herhangi bir oyununuzdan sonra “Bilgisayar Analizi’ne” tıklamanız yeterli.

4. Bir çalışma planı oluşturun. 

Bir planınız varsa ve bu planınıza sadık kalıyorsanız, kazanma ihtimaliniz, planınızın olmadığı veya planınıza uymadığınız duruma göre her zaman daha yüksek olacaktır. Kendinize özel bir satranç çalışma planı ve takvimi hazırlayabilir veya size Chess.com’un ücretsiz sunduğu çalışma planlarından birini kullanabilirsiniz.


5. Sabırlı olun.

Satrançta gelişim ve ilerleme bir günde gerçekleşecek bir şey değildir. Satranç yıllar boyunca çalışmanızı ve oynamanızı gerektirecek derin bir oyundur. Hatalarınız ve mağlubiyetleriniz sizi yıldırmasın—hatalarınız ve mağlubiyetleriniz, satrançta kendinizi geliştirmenizi sağlayacak en önemli unsurlardır!

Pek çok insan için, satrançta “kendini geliştirmek”, hayat boyu sürecek bir mücadeledir. “İyi oynamanın” tanımı ve karşılığı da, siz kendinizi geliştirdikçe daha üst düzeylere çıkacaktır. Bu yüzden tavsiyemiz, oynadığınız her seviyede, satranç oynamanın tadını çıkarmanızdır.

“Kendinizi geliştirmenize” yardımcı olacak bir satranç yuvası arıyorsanız, hemen Chess.com’a kaydolun.

Kaynak: Chess.com

Kategori Satranç
21.05.2017
995 Okunma

Satrançta İlerlemek

Satrançta İlerlemek

Michael de la Maza, Rapid Chess Improvement kitabında, çalışma metodu olarak şöyle bilgiler veriyor.

“Chess Vision Drills” dediği bir çalışmayı her gün düzenli olarak, 15 dakika yapmak gerekiyor. 3 aşamadan oluşuyor:

1. 2 dakika boyunca gözlerinizi kapatıp, bir kare söyleyip, rengini söyleyin.
2. 3 dakika boyunca boş tahtanın herhangi bir karesine bir beyaz at, herhangi bir diğer karesine bir siyah piyon koyup, minimum kaç hamlede o piyonun yenilebileceğini söyleyin.
3. 5 dakika boyunca piyon sayısını her problemde arttırarak aynı çalışmayı yapın. Atınız piyonların ayağına değmeden hedef piyonunuzu minimum hamlede almaya çalışın. Piyonların bazıları birbirini, bazıları da çeşitli kareleri tutsun.
4. 3 dakika Siyah şah ve siyah kaleyi rastgele karelere koyun ve diğer elinizde tuttuğunuz atı, maksimum hızla beynel çekebilecek (Şah-Kale çekebilecek) bir kareye koyun. Böyle bir kare yok ise geçin.
5. 2 dakika Siyah şah ve siyah kaleyi rastgele karelere koyun ve diğer elinizde tuttuğunuz veziri, maksimum hızla çifte vuruş veya şiş yapabilecek bir kareye koyun. Böyle bir kare yok ise geçin.

Her ne kadar çok kolay görünüyor olsa da, De La Maza bunun yapılması gerektiğini söylüyor. Örnek olarak da “Penaltı atmak da çok kolaydır ama futbolcular yine de çalışır” diyor.

Haftada en az 2-3 defa, en az 45’+30” tempolu oyun oynamanız gerekiyor. İmkânınız varsa gerçek taşlarla gerçek rakiplere karşı oynayın. Yok ise, bilgisayara karşı veya internette gerçek kişilere karşı oynayabilirsiniz. Ancak oynayacağınız kişiler hiçbir şekilde sizden 150’den fazla ratinge ve 50’den az ratinge sahip olmamalı. Örnek: Ratinginiz 1500 ise, 1450-1650 arası rakiplerle oynamalısınız. Bu oyunlarınızın 2/3’ü sizden yüksek ratingli oyunculara karşı, 1/3’ü de sizden düşük ratingli oyunculara karşı olmalı. Ve en önemli nokta, oynadığınız bütün oyunları analiz etmeli, mümkünse çıktı almalı ve hatanızı hamle olarak değil fikir olarak not düşmelisiniz.

Örneğin: “Kendi yapacağım planı düşünürken rakibimin yapabileceklerini düşünmedim!”, “Varyant hesaplarken yeterince derine inemedim!”, “Zamanı iyi kullanamadığımdan zaman sıkışmasına girip blunder(zaman sıkısşıklığı) yaptım”, “Konumu yanlış değerlendirdim ve rakibimin, atağımı kesebileceği hamlesini göremedim” gibi. Elbette hamle olarak da hatalı hamlelerinizi değerlendirmelisiniz. Bunu yaparken rakibinizin hatalı hamlelerini değerlendirmeniz şart değil. Ancak bir istatistiki veri elde etmek adına, onun da analizini Fritz benzeri bir programa yaptırabilirseniz, hangi rating aralığında ne tip hataların yapıldığını gözlemleyebilirsiniz.

7 TURLUK ÇALIŞMA METODU

7 turluk bir çalışma sistemi oluşturacaksınız. CT-Art programındaki 1200 küsür problemi (Kitabında bu sayıyı 1209 olarak vermiş) 7 tur çözeceksiniz. Bunu da şöyle sistemlemiş:

1. TUR

İlk hafta 233 problem. Günde ortalama 33.3 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 233
İkinci hafta 203 problem. Günde ortalama 29 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 436
Üçüncü hafta 174 problem. Günde 24.9 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 610
Dördüncü hafta 145 problem. Günde ortalama 20.7 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 755
Beşinci hafta 117 problem. Günde ortalama 16.7 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 872
Altıncı hafta 110 problem. Günde ortalama 15.7 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 982
Yedinci hafta 93 problem. Günde ortalama 13.3 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 1075
Sekizinci hafta 76 problem. Günde ortalama 10.9 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 1151
Dokuzuncu hafta 58 problem. Günde ortalama 7.3 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 1209

Ve CT-Art’ın ilk turunu bitirdiniz. İlk tur 64 gün sürdü. Her bitirdiğiniz turdan sonra 2 gün ara verip dinlenebilirsiniz.

Peki sorulara ne kadar zaman ayıracaksınız.

Öncelikle şunu belirtmek gerekiyor. Ratinginizin kaç olduğunu düşünüyorsanız, sorunun ratingi, sizin ratinginizden 500 rating veya daha fazla ise, verebileceğiniz maksimum süre 12 dakika.
Sorunun ratingi ile sizin ratinginiz arasında 500’den daha az fark var ise, o soruya harcamanız gereken süre en fazla 10 dakika.

Bu süre yalnızca ilk turun süreleri. İkinci tura geçtiğinizde, ilk turdaki sürelerinizi 2’ye bölüyorsunuz. Yani bir soruya verebileceğiniz maksimum süre, 500+ rating farkı var ise 6 dakikaya iniyor. 10 dakika ayırmış olduğunuz soruya artık en fazla 5 dakika ayırmanız gerekiyor. Bulamıyorsanız o soruyu geçiyorsunuz.

Üçüncü tura geldiğinizde süreleri tekrar yarıya indiriyorsunuz.

Nihayet 7. tura geldiğinizde, soru başına 30 saniye gibi bir süreniz oluyor. Ancak o zamana kadar aynı soruyu 6 defa çözmüş olacağınızdan, 30 saniyelik bir düşünme ile bunu hatırlamanız olası. Bir de düzenli çalışıyorsanız zaten tüm taktik temalar hafızanıza kazınacak.

2.TUR

2. tur: 32 gün sürüyor.
İlk hafta 436 problem. Günde ortalama 62.3 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 436
İkinci hafta 320 problem. Günde ortalama 45. 7 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 756
Üçüncü hafta 227 problem. Günde ortalama 32.4 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 983
Dördüncü hafta 168 problem. Günde ortalama 24 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 1151
Beşinci hafta 58 problem. Günde ortalama 8.3 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 1209

Ve CT-Art’ın ikinci turunu da bitirdiniz. 2 gün daha dinleniyorsunuz.

3. TUR

İlk hafta 756 problem. Günde ortalama 108 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 756
İkinci hafta 395 problem. Günde ortalama 56.4 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 1151
Üçüncü hafta 58 problem. Günde ortalama 8 probleme denk geliyor. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 1209

Üçüncü haftanın düşük görünmesi doğal. Çünkü sadece 2 gün sürüyor.

Yine 2 gün ara veriyorsunuz. Ara verdiğiniz dönemde satranç çalışmamanız gerekiyor. Ama oyun oynayabilirsiniz.

4. TUR

4. turdan itibaren artık haftaları yazmaya gerek yok. Gün yazmak daha doğru. 8 gün sürüyor.

Birinci gün 400 problem. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 400
İkinci gün 301 problem. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 701
Üçüncü gün 188 problem. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 889
Dördüncü gün 126 problem. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 1015
Beşinci gün 84 problem. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 1099
Altıncı gün 55 problem. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 1154
Yedinci gün 35 problem. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 1189
Sekizinci gün 20 problem. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 1209

4. turu da bitiriyorsunuz ve tercihinize bağlı olarak 1 veya 2 gün dinleniyorsunuz.

5.TUR

Artık sorular her ne kadar 1200 tane olsa da, tanıdık gelmeye başlıyor ve artık daha hızlı çözüyorsunuz. O yüzden soru sayısının çok fazla olması gözünüzü korkutmamalı. Hepsi daha önce defalarca kez çözümünü görmüş olduğunuz sorular.

Birinci gün 470 problem. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 470
İkinci gün 379 problem. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 849
Üçüncü gün 225 problem. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 1074
Dördüncü gün 135 problem. Şu ana kadar çözmüş olduğunuz toplam problem 1209

Yine 1 veya 2 gün dinleniyorsunuz.

6. TUR

Birinci gün 809 problem.
İkinci gün 400 problem çözüyorsunuz.

Haftasonuna veya bir şekilde bir tatil gününe denk getirmeniz, daha sağlıklı çalışabilmenizi sağlar.

Son tura girmeden önce yine dinleniyorsunuz.

Son tur 1 gün sürüyor ve bu 1 gün içinde 1209 sorunun tamamını çözüyorsunuz.

7 tur bittikten sonra artık siz bir taktik canavarısınız. Tek eksiğiniz oyun tecrübesi.

Bir taktik canavarı olmak, turnuvalarda sizi UKD olarak ~2100, ELO olarak 2000 rating seviyelerindeki insanlarla mücadele edebilecek seviyeye çıkarır.

Bu aşamadan sonra, çalışmanızı şu şekilde şekillendirmeniz gerekiyor.

Günde 5-10 dakika kadar “Chess Vision Drill” yapmanız gerekiyor. Bu sayede artık oyunlarda taktik bir hata gördüğünüzde, bir beynel, çatal, çifte vuruş, çifte tehdit, şiş, açmaz gördüğünüzde gözünüz keskinleşmiş olacağından bunu kaçırmayacaksınız.
CT-Art’ı düzenli olarak ayda bir bitirmeniz gerekiyor. 3 ay daha bitirdikten sonra artık taktik ve kombinezon kitaplarından günde 20-25 taktik/kombinezon sorusu çözmeniz gerekiyor.
Oyun sonu çalışması yapmanız gerekiyor.

Oyun sonu çalışmalarını şu sırayla yapmanız tavsiye ediliyor.

1. Piyon finalleri (Şah piyona karşı şah, şah piyona karşı şah piyon, şah iki piyona karşı şah piyon, 3’e 2 piyon, anahtar kareler, opozisyon, eşit piyonlu durumlar, çok piyonlu durumlar). 2 ay çalışmanız gerekiyor. Buna ilişkin olarak “Piyon finalleri” kitabı son derece uygun.
2. Figür finalleri (At piyona karşı at, at piyona karşı fil, at iki piyona karşı fil ve piyon, at piyona karşı fil piyon, fil piyona fil piyon, aynı renkli filler, ters renkli filler). 1 ay çalışmanız gerekiyor. Yasser Seirawan’ın Satrançta Kazandıran Oyun Sonları kitabı uygun.
3. Kalite finalleri (Kale piyona karşı at 2 piyon, kale piyona karşı at 3 piyon, kale piyona karşı fil 2 piyon, kale piyona karşı fil üç piyon, kaleye karşı at, kaleye karşı fil). 1 ay çalışmanız gerekiyor. Satrançta temel fedalar kitabı, Satrançta kazandıran oyun sonları kitabı, Oyun sonunda ustalık dersleri, Oyun sonlarını anlamak kitabı uygun.
4. Vezir finalleri (Vezir piyona vezir, vezir piyona vezir piyon, vezir piyona karşı iki kale, vezir piyona 2 alet ve 3 piyon, vezir ata karşı vezir fil). 15 gün çalışmanız yeterli. Satrançta kazandıran oyun sonları, Oyun Sonlarını Anlamak kitapları uygun.
5. Kale finalleri (Tüm kombinasyonlar) Alt sınır 3 ay. Üst sınır ömür boyu. Zaten ne kadar çalışırsanız çalışın, bunu bitirmek imkansız. “Kale finalleri” kitabı son derece uygun.

Türkçe olarak başka kaynak yok oyun sonu ile ilgili. Ancak bu seviyeden sonra İngilizce veya Rusça kitaplarla da çalışabilir hale gelmiş olursunuz. Notasyonlar aynı çünkü. “Silman’s Complete Endgame Course” kitabını Amazon’dan edinebilirsiniz.

Oyun sonu çalışmanızı yaparken düzenli olarak taktik çözmeye devam ettiniz. Haftada en az 2-3 defa da, en az 45’+30 saniye arttırmalı oyun oynadınız. Her oyununuzu Fritz gibi güçlü bir programa veya birlikte çalıştığınız kuvvetli bir antrenör var ise ona (En az 2300 ELO olmalı) analiz ettirdiniz. Bu sayede oyun gücünüz ve hesap yeteneğiniz inanılmaz derecede arttı şu anda. Elbette yaklaşık 1 yıldır da düzenli ve sistemli satranç çalışıyorsunuz. Dolayısıyla gücünüzün artması da normal.

Oyun analizlerine geçmeden önce, temel fikirleri edinmek için düzenli çalışmaya devam etmeniz gerekiyor. Bunun için okumanız gereken kitaplar var.

Kitapları okurken, kronolojik sırayla gitmeniz tavsiye edilir. Bir satranççının gelişimi, satrancın tarihi gelişimini izlemelidir der büyük ustalar.

Pek çok satranççı işe, Capablanca’nın “Satrancın Esasları” kitabı ile başlar. Bir klasiktir. Yeterli bir kitap değildir ancak kitaptan çalışma alışkanlığını edinebilmeniz için iyidir. Kolay anlaşılır bir kitaptır ve iyi fikirler verir.
Aron Nimzowich’in Türkçe’ye “Benim Sistemim” adıyla çevrilen kitabı tam bir şaheserdir. Mutlaka okumalısınız.
Kotov’un “Büyükusta gibi düşün” kitabı bunlardan sonra okumanız gereken kitaptır. Bu da mutlaka okunmalı.

Hala bir yandan taktik çalışmaya devam ediyorsunuz. Haftada 2-3 oyun oynamaya da devam ediyorsunuz. Oyunlarınızı analiz ediyorsunuz.

Artık “Fikir” kitaplarını bitirdiniz.

Bundan sonra yapacağınız büyükustaların analizli oyunlarını incelemek ve açılış çalışmak.

Peki hangi ustaların oyunları?

Öncelikle dünya şampiyonlarının elbette. Artık belli bir seviyeye geldiğiniz için, Morphy, Andersen gibi oyuncuların oyunlarını analiz etmeniz şart değil. Lasker ile başlayabilirsiniz.

Capablanca ve Alekhine’in oyunlarını analiz edebilirsiniz.

Botvinnik’in oyunlarını analiz etmeniz size satranç tahtasında bir oyun karakteri katmayabilir.

Eğer vurdulu kırdılı oynamayı seviyorsanız Tal’in oyunlarını mutlaka analiz edin.

Petrosian’ın oyunlarını mutlaka analiz edin.

Spassky’i analiz etmeniz şart değil ama Fischer’i mutlaka deneyin.

Karpov, her ne kadar sıkıcı da olsa, oynadığı oyunun adı en fazla “Satranç” olan oyuncudur. Diğer pek çok oyuncu “orjinal” dir. Ne kadar taklit etmeye çalışırsanız çalışın, size bir karakter katsa da, oyununuz onun oyununa benzemez. Ama Karpov öyle değil. Karpov, sistemli bir çalışma ile oluşturulabilecek en güçlü satranççıdır. Diğerleri (Capablanca, Tal, Alekhine, Petrosian), tabiri caizse “Allah vergisi” bir yetenek ile sistemli çalışmayı birleştirdiklerinden bu başarıya ulaşmışlardır.

Kasparov’un oyunlarını boşuna analiz etmeyin. Onu anlamak için harcayacağınız zamanı Tal, Alekhine, Capablanca, Petrosian veya Karpov’a ayırın, size daha fazla faydası olur.

Açılış çalışırken de açılışa ilişkin yazılmış kitapları indirin ve çalışın. Elbette şu ana kadar 1,5 sene gibi bir süre geçti.Bir açılışı bitirmeden diğer açılışa geçmeyin. Tüm varyantları öğrenmek zorunda değilsiniz. Bu yüzden kitabı takip etmeniz daha faydalı.

1-2 sene de, bir yandan taktik ve oyun sonu çalışmaya, bir yandan oyun analiz etmeye, bir yandan oyun oynayıp kendi oyununuzu analiz etmeye devam ederken, bir yandan da açılış çalışırsanız, fırsat buldukça turnuvalara da katılırsanız, oyun gücünüz 2200’e kadar çıkar.

Bundan daha fazlasını istiyorsanız, işinizi bırakmanız ve sabahtan akşama kadar satranç çalışmanız gerekiyor.

Dediğim gibi, açılış çalışmaya başlamadan önce belli bir seviyeye gelmeniz gerekiyor. 1900-2000 seviyelerine ulaşmadan açılış çalışmak zaman kaybından başka bir şey olmaz.

Halil Yıldız’a teşekkür ederiz. Frmtr.com

Kategori Satranç
16.12.2016
2255 Okunma